ชุดตรวจ โควิด-19 แบบเร่งด่วน หรือ ATK (Antigen Test Kit) เป็นการ swab โดยเก็บสารคัดหลั่งจากจมูกถึงคอ หรือ เก็บจากน้ำลาย เราสามารถทำได้ด้วยตัวเองที่บ้าน โดยการตรวจรูปแบบนี้เป็นการตรวจเบื้องต้นเท่านั้น ชุดตรวจ ATK สามารถหาซื้อได้ตามร้านยา หรือว่าในปัจจุบัน ร้านสะดวกซื้อ ก็สามารถหาซื้อได้แล้ว โดยควรเลือกที่มีซื้อชุดตรวจที่มี อย. รองรับ เพื่อความปลอดภัย และควรเช็ควันหมดอายุของชุดตรวจก่อนที่จะนำมาใช้ทุกครั้ง และไม่ควรแกะกล่องชุดตรวจ ATK ทิ้งไว้เป็นเวลานานก่อนการทดสอบ

วิธีการตรวจหาเชื้อ โควิด-19

วิธีการตรวจหาเชื้อ โควิด-19 โดย ATK ด้วยตัวเอง

ก่อนที่จะทำการตรวจหาเชื้อ COVID-19 ให้ทำการอ่านคู่มือหรือคำแนะนำในการใช้งานชุดตรวจก่อน เพราะว่าชุดตรวจมีหลากหลายแบบ และแต่ละชนิดมีวิธีการใช้งานไม่เหมือนกัน โดยวิธีการตรวจหาเชื้อ โควิด-19 โดย ATK (Antigen Test Kit) ด้วยตัวเองมีคร่าวๆ ดังนี้

  1. ทำการเคลียร์จมูก หรือ สั่งน้ำมูกทิ้ง ก่อนทำการ SWAB
  2. ล้างมือให้สะอาดก่อนทำการตรวจ
  3. ใช้ไม้ SWAB ที่ได้มากับชุดตรวจ เก็บสารคัดหลั่งจากในจมูก โดยทำการ เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย จากนั้นแยงไม้เข้าไปในรูจมูกช้า ๆ แยงเข้าไปลึกประมาณ  2- 2.5 ซม. หรือ 1 นิ้ว จากนั้นหมุนเบา ๆ 5 รอบ
  4. ทำการแยงจมูกอีกข้าง โดยทำแบบเดียวกับข้างแรก
  5. เมื่อเก็บสารคัดหลั่งเสร็จแล้ว นำไม้ SWAB ลงไปเก็บในหลอดที่มีน้ำยาสกัดหรือน้ำยา Test  จากนั้นหมุนไม้ SWAB  5 ครั้ง เพื่อให้สารคัดหลั่งสัมผัสกับน้ำยามากที่สุด  จากนั้นนำไม้ SWAB ออกและปิดด้วยจุกฝาหลอดหยด
  6. หยอดน้ำยาลงในตลับทดสอบตามจำนวนที่ชุดตรวจกำหนด (ขึ้นอยู่กับแต่ละยี่ห้อชุดตรวจ) และเมื่อหยอดเสร็จแล้วน้ำยาจะไหลไปตามแผ่นกรองที่อยู่ด้านใต้
  7. รออ่านผลในเวลา ประมาณ 15-30 นาที

วิธีการอ่านผลตรวจและแปรผลทดสอบ

ผลบวก พบเชื้อ COVID-19

ปรากฏแถบสีแดง ทั้งที่แถบทดสอบ (T) และ แถบควบคุม (C) = ติดเชื้อ (สีที่เกิดอาจจะต่างกัน หรือ สีเพื้ยนไม่ตรงกัน อาจเกิดจากการเก็บสารคัดหลั่ง หรือ ต่างกันตามแต่ละยี่ห้อ ซึ่งไม่มีผลต่อการทดสอบแต่อย่างใด) หลังจากตรวจพบผลเป็นบวก แนะนำให้ทำการทดสอบ RT-PCR ซ้ำ เพื่อยืนยันผลอีกที เนื่องจากชุดตรวจ ATK (Antigen Test Kit) เป็นการคัดกรองแบบเบื้องต้นเท่านั้น

ผลลบ ไม่พบเชื้อ COVID-19

ปรากฏแถบสีแดงเฉพาะแถบควบคุม (C) กรณีนี้ไม่ได้แปลว่าไม่ติดเชื้อ COVID-19 เพราะว่าเชื้อมีระยะเวลาในการฟักตัวยาว 14 วัน ควรตรวจซ้ำอีกทีหลังจากตรวจครั้งแรกประมาณ 3-5 วัน

ผลที่ใช้งานไม่ได้

ไม่ปรากฏแถบสีอะไรเลย แปลว่าชุดตรวจอาจมีปัญหา แนะนำให้ทำการทดสอบอีกครั้ง

ใครบ้างที่ควรใช้ชุดตรวจ Antigen Test Kit

  • ผู้ที่เริ่มมีอาการสงสัยว่าติดเชื้อโควิด-19 เช่น ไอ มีไข้ขึ้นสูงกว่า 37.5 องศาเซลเซียส เจ็บคอ จมูกไม่ได้กลิ่น ลิ้นไม่รับรส
  • ผู้ที่สัมผัสหรือใกล้ชิดผู้ติดเชื้อโควิด-19 ทั้งที่มีอาการและไม่มีอาการ